\documentclass[a4paper,12pt]{article} \usepackage{polski} \usepackage{indentfirst} \usepackage[utf8]{inputenc} \usepackage[colorlinks,urlcolor=blue,linkcolor=black]{hyperref} \usepackage{anysize} %\usepackage{framed} \usepackage{graphicx} \usepackage{deferredfootnotes} \marginsize{2.5cm}{2.5cm}{3cm}{3cm} \clubpenalty 10000 \widowpenalty 10000 \brokenpenalty 10000 \sloppy \hypersetup{ pdftitle={O przyjmowaniu wskazań}, pdfauthor={Dogen Kigen, przekład z języka japońskiego Hojun}, pdfcreator={mahajana.net}, } \newcommand{\wersaliki}{% -- z~art. ,,TeXnologia a~typografia'' \newbox\Abox \newdimen\Aspacja \setbox\Abox=\hbox{A} \Aspacja=\wd\Abox \spaceskip \Aspacja plus .25em minus .1em } \setcounter{secnumdepth}{0} % poziom numerowania sekcji (0 - numerowanie wy³±czone) \setcounter{tocdepth}{1} % max. poziom sekcji umieszczanych w~spisie tre¶ci \let\_=\dywiz \begin{document} \thispagestyle{empty} \begin{center} {\Huge O~przyjmowaniu wskazań \par} \medskip {\Large D\=ogen Kigen \par} \medskip z języka japońskiego przełożył H\=ojun \end{center} \bigskip \par [Tekst] \textit{Czyste reguły ogrodów chan}\deferredfootnotemark[1] mówią: \begin{quotation} \par Wszyscy buddowie trzech czasów opuścili domostwo\deferredfootnotemark[2] osiągając Drogę\deferredfootnotemark[3]. Dwudziestu ośmiu [patriarchów]\deferredfootnotemark[4] z~Zachodniego Nieba\deferredfootnotemark[5], Szósty [Patriarcha]\deferredfootnotemark[6] z~ziemi Tang\deferredfootnotemark[7], przekazali pieczęć umysłu buddy\deferredfootnotemark[8] i~wszyscy bez wyjątku byli \textit{śramanerami}\deferredfootnotemark[9]. Z~pewnością to właśnie dzięki nieskazitelnemu przestrzeganiu moralnej dyscypliny, stali się uniwersalnym wzorem [we wszystkich] Trzech Światach\deferredfootnotemark[11]. Dlatego w~praktyce zen i~zapytywaniu o~Drogę\deferredfootnotemark[12] podstawą są reguły i~wskazania. Jeśli nie uwolnisz się od błędów i~nie będziesz strzec się negatywnych czynów, jakże możesz osiągnąć stan buddy i~zostać patriarchą? \par Przyjmowanie wskazań wygląda następująco: powinieneś mieć przygotowane trzy rodzaje szat\deferredfootnotemark[13], miseczkę żebraczą, matę oraz nowe i~czyste odzienie. Jeśli nie ma nowego odzienia, [powinno zadbać się o~to], aby stare zostało uprane i~starannie oczyszczone. W~chwili przyjmowania wskazań\deferredfootnotemark[14] nie powinieneś [używać] szat ani miseczki należących do kogoś innego. Skup swój umysł i~nie zajmuj się innymi rzeczami. Przyjęcie formy Buddy, przyjęcie wskazań Buddy oraz otrzymanie tego, co buddowie przyjęli i~stosowali, nie jest błahą rzeczą. Jakże mógłbyś traktować je lekko? Jeśli pożyczysz od kogoś szaty lub miseczki, nawet gdybyś wszedł na podest i~przyjął wskazania, [w istocie] nie będzie to przyjęciem wskazań. Raz nie przyjąwszy ich, do końca życia będziesz człowiekiem bez wskazań, który w~niewłaściwy sposób przekroczył Bramę Pustki\deferredfootnotemark[15] daremnie przyjmując darowizny od wyznawców. Początkujący na ścieżce, którzy nie opanowali jeszcze wskazań Dharmy i~bez nauczyciela, który by im je wyjaśnił, upadają. Mym pragnieniem jest, abyś te oto ostre słowy w~sercu swym głęboko wyrył. \par Jeśli przyjąłeś już wskazania słuchaczy\deferredfootnotemark[16], powinieneś [następnie] przyjąć wskazania bodhisattwy. Taki jest porządek wchodzenia [na ścieżkę] Dharmy\deferredfootnotemark[17]. \end{quotation} \par Na Zachodnim Niebie jak i~we Wschodniej Ziemi\deferredfootnotemark[18], w~miejscach istnienia przekazu buddów i~patriarchów, wchodząc [na ścieżkę] Dharmy, na początku przyjmowane są wskazania. Nie przyjąwszy wskazań nie jesteś dzieckiem buddów, nie jesteś spadkobiercą [Dharmy] patriarchów, dlatego że dla nich ,,porzucenie błędów i~nie wystrzeganie się [czynienia] negatywnych czynów'' stanowiło ,,praktykę zen i~poszukiwanie Drogi''. Słowa ,,podstawą są reguły i~wskazania'' same w~sobie są już Okiem i~Skarbcem Prawdziwej Dharmy\deferredfootnotemark[19]. Osiągnięcie stanu buddy i~zostanie patriarchą jest z~pewnością otrzymaniem i~podtrzymywaniem Oka i~Skarbca Prawdziwej Dharmy, a~patriarchowie, którzy właściwie przyjmują Oko i~Skarbiec Prawdziwej Dharmy otrzymują tym samym i~podtrzymują wskazania buddów. Nie ma buddy, który nie otrzymałby i~nie podtrzymywałby wskazań buddy. Czy przyjęli je i~podtrzymywali owe wskazania otrzymawszy je od samego Tath\=agaty\deferredfootnotemark[20], czy też od jego uczniów, wszyscy tym samym otrzymali żyłę życia\deferredfootnotemark[21]. Wskazania buddów we właściwy sposób przekazywane z~buddy na buddę dotarły do Chin dzięki Starożytnemu Patriarsze z~\textit{Song Shan}\deferredfootnotemark[22] i~[tam] przekazane pięciokrotnie dosięgły Wielkiego Patriarchy Sokeia\deferredfootnotemark[23]. Qingyuan\deferredfootnotemark[24], Nanyue\deferredfootnotemark[25]i inni przekazywali je właściwie i~pomimo, że przetrwały one po dziś dzień, są też głupi starcy, którzy nic o~nich nie wiedzą. Takim najbardziej należy współczuć. \par \textit{Powinieneś przyjąć wskazania bodhisattwy. Taki jest porządek wchodzenia [na ścieżkę] Dharmy}. O~tym praktykujący powinien wiedzieć. Ceremoniał przyjmowania wskazań bodhisattwy przez długi czas był przekazywany właściwie jako istota buddów i~patriarchów i~nie zostaje wypełniony przez niedbałych i~leniwych. \par Podczas owej ceremonii należy ofiarować kadzidło i~złożyć pokłon przed mistrzem wskazań prosząc go o~pozwolenie przyjęcia wskazań bodhisattwy. Raz otrzymawszy zgodę obmyj się do czysta i~włóż na siebie nowe i~czyste szaty albo [jeśli nie masz nowego] uprane i~oczyszczone, rozrzucaj kwiaty, pal kadzidło, czyń pokłony z~czcią przed szatami, po czym włóż na je siebie. Złóż pokłony przed posągami i~wyobrażeniami [buddów i~patriarchów], przed Trzema Skarbami, przed wielce czcigodnymi. Dzięki temu pozbędziesz się przeszkód a~zarówno twój umysł jak i~ciało zostaną oczyszczone. Porządek ów od dawna był właściwie przekazywany jako istota buddów i~patriarchów. \par Następnie powinieneś udać się do miejsca praktyki, gdzie \textit{up\=adhy\=aya} i~\textit{acharya} każą ci się pokłonić, po czym uklęknij i~ze złożonymi razem dłońmi recytuj w~te słowa: { \parskip 1.5ex \parindent 0pt \par \textit{Przyjmuję schronienie w~Buddzie.} \par \textit{Przyjmuję schronienie w~Dharmie.} \par \textit{Przyjmuję schronienie w~Sandze.} \par \textit{Przyjmuję schronienie w~Buddzie, najczcigodniejszym pośród dwunogich.} \par \textit{Przyjmuję schronienie w~Dharmie, najczcigodniejszej, która przekracza wszelkie pragnienia.} \par \textit{Znajduję schronienie w~Sandze, najczcigodniejszej pośród wszelkich zgromadzeń.} \par \textit{Znalazłem schronienie w~Buddzie.} \par \textit{Znalazłem schronienie w~Dharmie.} \par \textit{Znalazłem schronienie w~Sandze.} \par \textit{Tath\=agata osiągnął Nieprzezwyciężalne, Najprawdziwsze i~Doskonałe Przebudzenie i~jest moim Wielkim Nauczycielem, w~którym teraz przyjmuję schronienie.} \par \textit{Od teraz nie będę przyjmował schronienia w~złych demonach ani zewnętrznych ścieżkach [heretyków].} \par \textit{Obyś był współczujący!}\\ {\footnotesize (Powtórz całość trzykrotnie i~na koniec trzy razy powtórz \textit{,,Obyś był współczujący!''})} \par \textit{Dobry Synu! Gdy porzuciłeś pomieszane poglądy i~właściwie przyjąłeś schronienie, wskazania już cię doskonale otaczają. Powinieneś [teraz] przyjąć Trzy Grupy Czystych Wskazań\deferredfootnotemark[26]:} \par \textit{Pierwsze wskazanie: przestrzegać wszystkich wskazań. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia\deferredfootnotemark[27] będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Drugie wskazanie: praktykować dobro. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Trzecie wskazanie: pomagać czującym istotom. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Nie wolno ci złamać powyższych Trzech Grup Czystych Wskazań. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał powyższe Trzy Grupy Czystych Wskazań?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{W ten sposób powinieneś je podtrzymywać.} \par \textit{Dobry synu! Przyjąwszy Trzy Grupy Czystych Wskazań, powinieneś przyjąć Dziesięć Poważnych Zakazów. One są Wielkimi Czystymi Wskazaniami Buddów i~Bodhisattwów.} \par \textit{Pierwsze wskazanie: Nie zabijać. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia\deferredfootnotemark[28] będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Drugie wskazanie: Nie kraść. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Trzecie wskazanie: Nie popełniać wykroczeń seksualnych\deferredfootnotemark[29]. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Czwarte wskazanie: Nie kłamać. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Piąte wskazanie: Nie spożywać alkoholu. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Wskazanie szóste: Nie mówić o~przewinieniach innych bodhisattwów, czy to świeckich czy tych, którzy opuścili domostwo. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Siódme wskazanie: Nie wywyższać siebie i~nie poniżać innych. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Ósme wskazanie: Nie być skąpym Dharmy ani materialnych rzeczy. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Dziewiąte wskazanie: Nie wpadać w~gniew. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Wskazanie dziesiąte: Nie lżyć Trzech Skarbów. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał to wskazanie?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{Nie wolno ci złamać żadnego z~powyższych dziesięciu wskazań. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał te wskazania?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{W ten sposób powinieneś je podtrzymywać.} \par Przyjmujący wskazania robi trzy pokłony. \par \textit{Powyższe Trzy Schronienia, Trzy Grupy Czystych Wskazań, Dziesięć Poważnych Zakazów były i~są przyjmowane jak i~podtrzymywane przez buddów. Czy od chwili obecnej aż do osiągnięcia Przebudzenia będziesz podtrzymywał tych szesnaście wskazań?} \par Odpowiedz: \textit{Tak, będę je należycie podtrzymywał.}\\ {\footnotesize (Pytanie i~odpowiedź należy powtórzyć trzykrotnie).} \par \textit{W ten sposób powinieneś je podtrzymywać.} \par Przyjmujący wskazania robi trzy pokłony. \par Następnie wyrecytowawszy \textit{Modlitwę Czystości mimo pozostawania w~tym świecie}\deferredfootnotemark[30] recytujemy: \begin{verse} \textit{Przyjmuję schronienie w~Buddzie.}\\ \textit{Przyjmuję schronienie w~Dharmie.}\\ \textit{Przyjmuję schronienie w~Sandze. } \end{verse} \par Następnie przyjmujący wskazania opuszcza miejsce praktyki. } \par Ten obrządek przyjęcia wskazań jest autentycznym przekazem buddów i~patriarchów. Danxia Tianran\deferredfootnotemark[31], \textit{śr\=amanera} Gao z~Góry Yao\deferredfootnotemark[32] i~inni w~taki sam sposób przyjęli i~podtrzymywali [wskazania]. Są patriarchowie, którzy w~podobny sposób nie przyjmowali wskazań \textit{bhiksu}, jednak do tej pory nie było patriarchy, który by nie przyjął [tychże] wskazań bodhisattwy autentycznego przekazu buddów i~patriarchów. Należy je przyjmować i~podtrzymywać. \vfill \begin{center} {\Huge Oko i~Skarbiec Prawdziwej Dharmy} {\Large Rozdział Drugi: O~przyjmowaniu wskazań} \end{center} %%%% przypisy %%%% \deferredfootnote[1]{Chiń. \textit{Chanyuan qinggui}, jap.~\textit{Zen'en shingi}. Autorstwo tekstu przypisuje się chińskiemu mnichowi chan Zhanglu Zongyi (jap.~Ch\=oro S\=osaku), który napisał go w~latach 1101--1103. Jest to najstarszy tekst traktujący o~regułach monastycznych w~tradycji chińskiej szkoły chan.} \deferredfootnote[2]{Sanskr. \textit{pravrajy\=a}, chiń.~\textit{chujia}, jap.~\textit{shukke}. Dosłownie ,,opuścić dom'' czyli przyjąć święcenia mnisze.} \deferredfootnote[3]{Tzn. osiągając Przebudzenie.} \deferredfootnote[4]{Chiń. \textit{ershiba zu}, jap.~\textit{nij\=uhasso}. Dwudziestu ośmiu buddyjskich mnichów z~Indii, których w~tradycji chińskiego chan i~japońskiego zen uważa się za tych, którzy nieprzerwanie przekazywali Dharmę Buddy aż do Bodhidharmy, który pierwszy przyniósł tę naukę do Chin.} \deferredfootnote[5]{Tzn. Indii.} \deferredfootnote[6]{Chiń. \textit{Huineng}, jap.~\textit{En\=o} (638--713). Chiński mnich, będący uczniem Hongrena (jap.~\textit{Gunin}), od którego odziedziczył przekaz Dharmy zostając tym samym szóstym patriarchą w~szkole chińskiego chan. Był propagatorem tzw. natychmiastowej ścieżki w~praktyce buddyjskiej.} \deferredfootnote[7]{Tzn. chińskiej dynastii Tang (618--907)} \deferredfootnote[8]{W chińskim buddyzmie chan jak i~japońskim zen znak autentycznego przekazu między nauczycielem a~uczniem. W~obydwu tradycjach podkreśla się nieprzerwany przekaz przebudzonego umysłu Buddy Ś\=akyamuniego z~mistrza na ucznia bez polegania na słowie pisanym (chiń.~\textit{buli wenzi}, jap.~\textit{fury\=u monji}). Taki przekaz z~umysłu do umysłu (chiń.~\textit{yixin chuanxin}, jap.~\textit{ishin denshin}) porównywany jest do pozawerbalnej komunikacji, jaka zachodzi podczas użycia pieczęci, (często używanej w~Azji Wschodniej) jako swoistej sygnatury, którą odciskamy na papierze. Za wzór tego, przebudzony umysł mistrza odciska się dokładnie w~taki sam sposób w~umyśle ucznia. Zrozumienie Dharmy przez adepta zostaje formalnie poświadczone i~udokumentowane przez mistrza za pomocą tzw. pieczęci potwierdzenia (chiń.~\textit{yinke}, jap.~\textit{inka}).} \deferredfootnote[9]{Sanskr. \textit{śr\=amanera}, chiń.~\textit{shamen}, jap.~\textit{shamon}. Buddyjski mnich tudzież mniszka, który wyrzekł się doczesnego świata w~imię podążania ścieżką wiodącą ku wyzwoleniu. W~oryginalnym znaczeniu słowo śramanera oznaczało osobę, która ogoliła głowę, porzuciła cały dotychczasowy majątek i~status społeczny i~poświęciła się treningowi ciała i~umysłu w~celu wykorzenienia złych nawyków i~pielęgnowania dobrych. Początkowo termin ten odnosił się do nie-buddyjskich praktykujących, wyznawców dżinizmu praktykujących i~studiujących Wedy i~Upaniszady.} \deferredfootnote[10]{Sanskr. \textit{vinaya}, chiń.~\textit{pini}, jap.~\textit{bini}.} \deferredfootnote[11]{Sanskr. traidh\=atuka, trailokya, chiń.~\textit{sanjie}, jap.~\textit{sangai}. Trzy sfery samsary: sfera pragnienia (sanskr.~\textit{k\=ama-dh\=atu}, chiń.~\textit{yujiem}, jap.~\textit{yokukai}), w~której istoty nieustannie kierowane pragnieniem poszukują fizycznej gratyfikacji; sfera formy (sanskr.~\textit{r\=upa-dh\=atu}, chiń.~\textit{sejie}, jap.~\textit{shikikai}), w~której istoty wolne są od pragnienia fizycznego zaspokojenia i~doświadczają istnienia subtelnej formy; sfera bezforemna (sanskr.~\textit{ar\=upya-dhatu}, chiń.~\textit{wuse jie}, jap.~\textit{mushiki kai}) jest najsubtelniejszą spośród wszystkich sfer samsary. Istoty w~niej przebywające nie posiadają ciał; nie ma w~niej przedmiotów materialnych, a~jedynie umysł spoczywający w~głębokim wchłonięciu medytacyjnym.} \deferredfootnote[12]{Tzn. praktyce buddyjskiej.} \deferredfootnote[13]{Trzy szaty, które powinien posiadać mnich. W~japońskiej tradycji zen s\=ot\=o mnisi przy wyświęceniu również otrzymują trzy szaty. Niemniej, różnią się one znacznie od pierwowzoru.} \deferredfootnote[14]{Dosłownie: wejścia na podest wskazań. Aby zostać w~pełni wyświęconym mnichem (lub mniszką) śramanera musiał wziąć udział w~specjalnej ceremonii przyjęcia wskazań, w~której ślubował przed swoim mistrzem wskazań przestrzeganie 250 wskazań (w przypadku mniszek liczba ta wynosiła 348). Ceremonia odbywa się w~wytyczonym miejscu (chiń.~\textit{jiechang}, jap.~\textit{kaij\=o}) tudzież na tzw. podeście wskazań (chiń.~\textit{jietan}, jap.~\textit{kaidan}). W~Japonii pierwsza ceremonia przyjęcia wskazań odbyła się przed Pawilonem Wielkiego Buddy Wairoczany w~świątyni T\=odaiji w~mieście Nara 4 kwietnia 755 roku. Przeprowadził ją Jianzhen (jap.~\textit{Ganjin}) (688--763), mnich pochodzący z~Chin. Jego również uważa się za tego, który zapoczątkował system święceń w~Japonii. W~761 roku podobne podesty wskazań wzniesiono w~świątyni Yakushiji w~Shimotsuke (dzisiejsza prefektura Tochigi) oraz w~Kanzeonji w~Chikuzen (dzisiejsza prefektura Fukuoka). W~822 roku, dzięki staraniom Saich\=o (767--822) i~jego uczniów, zapoczątkowano ordynację w~świątyni Enryakuji w~Omi (dzisiejsza prefektura Shiga). Tutaj wyświęcenia odbywały się w~oparciu o~tekst \textit{Sutry Sieci Brahmy} (chiń.~\textit{Fanwangjing}, jap.~\textit{Bonm\=oky\=o}), według której adept zobowiązany był do przestrzegania tzw. Dziesięciu głównych oraz czterdziestu ośmiu pomniejszych wskazań. W~takim kształcie system ten przetrwał również po dziś dzień.} \deferredfootnote[15]{Tzn. błędnie zrozumiał nauki o~pustce} \deferredfootnote[16]{Sanskr. \textit{śr\=avakatva}, chiń.~\textit{shengwen}, jap.~\textit{sh\=omon}. Dosłownie, ,,słuchający głosu''. Pierwotnie termin ten określał bezpośredniego ucznia Buddy (który słuchał jego głosu). W~tekstach mah\=ay\=any termin ów posiada nieco negatywne konotacje. Podczas gdy śr\=avakovie to zdyscyplinowani mnisi-praktykujący, którzy kontemplując Cztery Szlachetne Prawdy w~celu osiągnięcia stanu arhata i~tym samym nirwany, razem z~pratyekabuddhami uważa się ich za praktykujących na niższym poziomie aniżeli bodhisattwowie, którym ustępują we wglądzie i~współczuciu.} \deferredfootnote[17]{Chiń. \textit{rufa}, jap.~\textit{ny\=uh\=o}. Zostanie mnichem lub mniszką.} \deferredfootnote[18]{Tzn. Chinach} \deferredfootnote[19]{Zwrot ten wywodzi się od słów Buddy Ś\=akyamuniego, którymi zwrócił się do Mah\=ak\=aśyapy (chiń.~\textit{Mohejiashe} lub \textit{Jiashe}, jap.~\textit{Makakash\=o} lub \textit{Kash\=o}; ?--466 p.n.e.): ,,Posiadam bramę do Oka i~Skarbca Prawdziwej Dharmy, Tajemnego Umysłu Nirwany prawdziwej postaci rzeczywistości i~pozbawionej kształtu rzeczywistości, którą przekazuje się nie opierając się na piśmie i~poza nauką doktryny. Tobie ją przekazuję''. Za Zongmen liandeng huiyao (jap.~\textit{Sh\=umon rent\=o ey\=o}), w~skrócie Liandeng huiyao, zbiór powiedzeń sześciuset mistrzów zen począwszy od Buddy Ś\=akyamuniego w~30 zwojach skompilowany przez Hueiweng Wuminga [jap.~\textit{Kai\=o Gomy\=o}], najstarsza kopia pochodzi z~1189 r.), zw. 1.} \deferredfootnote[20]{Chiń. \textit{rulai}, jap.~\textit{nyorai}. Jeden z~tytułów Buddy i~najczęściej używany tytuł przez historycznego Buddę w~odniesieniu do siebie samego. Najczęstszym tłumaczeniem tego określenia jest ,,Ten, który odszedł (tatha-gata)'' bądź ,,Ten, który przybył (tatha-agata)'', zakładając, iż historyczny Budda był jedynie jednym z~wielu buddów, którzy pojawili się przed nim oraz wielu, którzy pojawią się w~przyszłości.} \deferredfootnote[21]{Tzn. mądrość buddów.} \deferredfootnote[22]{Tzn. Bodhidharma (Chiń. \textit{Pudidamo} lub \textit{Damo}, jap.~\textit{Bodaidaruma} lub \textit{Daruma} (?--530?). Dwudziesty ósmy patriarcha buddyzmu indyjskiego i~pierwszy patriarcha buddyzmu chan. Według tradycji przybył z~Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo, że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o~takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość jego istnienia.} \deferredfootnote[23]{Patrz przyp. 6.} \deferredfootnote[24]{Jap. \textit{Seigen} (?--740) Chiński mistrz chan z~okresu dynastii Tang. Powszechnie znany jako Qingyuan Xingsi (jap.~\textit{Seigen Gy\=oshi}). Uważany za jednego z~najbardziej wybitnych uczniów -- obok Nanyue Huairang (patrz przyp. niżej) -- Huinenga. } \deferredfootnote[25]{Jap. Nangaku (677--744). Chiński mistrz chan z~okresu dynastii Tang. Powszechnie nazywany Nanyue Huairang (jap.~Nangaku Ej\=o). Przyjął święcenia mnisze w~wieku 15 lat i~przez osiem lat praktykował pod okiem szóstego patriarchy Huinenga (jap.~En\=o). Po śmierci otrzymał pośmiertny tytuł Dahui (jap.~\textit{Daie}). Jednym z~jego głównych uczniów był Mazu Daoyi (jap.~Baso D\=oichi)} \deferredfootnote[26]{Sanskr. \textit{trividh\=ani ś\=il\=ani}, chiń.~\textit{sanju jingjie}, jap.~\textit{sanj\=uj\=okai}. Ustanowione przez mah\=ay\=anę i~przeciwstawiane sformalizowanym wskazaniom vinai h\=inay\=any, które reprezentują bardziej duchowe, aniżeli dosłowne, podejście do zagadnienia moralności. Istnieją dwie podobne ich interpretacje. Pierwsza z~nich zawarta jest w~\textit{Sutrze sieci Brahmy} oraz w~\textit{Sutrze naszyjnika z~klejnotów} (chiń.~\textit{Yingluo jing}, jap.~\textit{Y\=orakuky\=o}). Pierwsza i~druga grupa wskazań dotyczy własnych korzyści duchowych, a~trzecia grupa odnosi się do praktyki, której celem jest korzyść w~postaci przynoszenia pożytku innym. Według drugiej interpretacji, o~której czytamy w~Yog\^ac\=arabh\=umi-ś\=astrze (chiń.~\textit{Yuqie lun}, jap.~\textit{Yugaron}) oraz w~\textit{Sutrze stopni bhumi bodhisattwy} (sanskr.~\textit{Bodhisattvabh\=umi-s\=utra}, chiń.~\textit{Dichi jing}, jap.~\textit{Jiji ky\=o}), pierwsza grupa wskazań (chiń.~\textit{luyi jie}, jap.~\textit{ritsugi kai}) zawiera w~sobie cały zestaw wskazań poziomu hinay\=any, (sanskr.~\textit{pr\=atimoksa}, chiń.~\textit{poluotimucha}, jap.~\textit{haradaimokusha}), druga grupa (sanskr.~\textit{kuśala-dharma-samgr\=ahaka-ś\=ila}, chiń.~\textit{she shanfa jie}, jap.~\textit{sh\=o zenh\=o kai}) mówi o~rozwijaniu dobrych uczynków i~nosi taką samą nazwę jak w~przypadku wcześniejszej interpretacji, natomiast trzecia grupa nazywana jest ,,wskazaniami, które przynoszą korzyść czującym istotom'' (sanskr.~\textit{sattv\^anugr\=ahakam ś\=ilam}, chiń.~\textit{raoyi youqing jie}, jap.~\textit{ny\=oeki uj\=o kai}). W~tym przypadku druga i~trzecia grupa odzwierciedlają wytyczne mah\=ay\=any, tym samym rozszerzając pierwotną zawartość vinai.} \deferredfootnote[27]{Dosłownie: ,,Czy od obecnego ciała aż do osiągnięcia ciała buddy''.} \deferredfootnote[28]{Dosłownie: ,,Czy od twego obecnego ciała aż do osiągnięcia ciała buddy''.} \deferredfootnote[29]{Jeden z~dziesięciu niewłaściwych czynów (sanskr.~\textit{daś\^aśubh\=ah}, chiń.~\textit{shie}, jap.~\textit{j\=uaku}), który stanowi jedno z~tzw. pięciu podstawowych wskazań obowiązujących przy przyjęciu Trzech Schronień. Wymienić można dwa rodzaje seksualnych wykroczeń: (A)~dotyczące własnego partnera, (B)~oraz cudzołóstwo. Odnośnie pierwszego, dzieli się on na cztery części. 1)~niewłaściwe miejsce, np. w~obecności wizerunków Trzech Skarbów; w~miejscu, gdzie mieszkają rodzice; na zewnątrz przy świetle słonecznym lub świetle księżyca; w~pobliżu własnego nauczyciela. 2)~niewłaściwa pora: w~okresie przyjęcia wskazań; w~okresie ciąży; podczas miesiąca po urodzeniu się dziecka; w~okresie menstruacji. 3)~aby chronić dharmę: na przykład, kiedy uprawiamy seks w~dniu, kiedy otrzymaliśmy wskazania. 4)~zboczony seks: oralny, analny.} \deferredfootnote[30]{Chin. \textit{Chu shijie fan jie}, jap.~\textit{Sho sekai bon no ge}. Kwiat losotu zakorzeniony jest w~błotnistej wodzie ale jego piękne kwiaty kwitną ponad i~nie ulegają zabrudzeniu. Kwiat lotosu jest zatem symbolem bodhisattwy, który po to aby pomagać żyjącym istotom, pozostaje w~,,błocie'' świata narodzin i~śmierci nie wchodząc w~stan nirwany, ale którego umysł pozostaje czysty, ponieważ urzeczywistnił on pustkę wszystkich zjawisk przez co nie lgnie do nich. \textit{ Przebywanie w~tym świecie, podobnym do pustej przestrzeni, / przypomina kwiat lotosu w~błotnistej wodzie. / Całkowicie czysty umysł przekracza go. / Czynimy pełny pokłon przed Najczcigodniejszym.} } \deferredfootnote[31]{Jap. Tanka Tennen (739--824). Chiński mistrz chan, uczeń Shitou Xiqian (jap.~Sekit\=o Kisen)} \deferredfootnote[32]{Jap. Yakuson K\=o (780--850). Chiński mistrz chan.} \vfill \parindent 0pt \setbox0=\hbox{\includegraphics[scale=0.3]{ttd-logo.jpg}} \advance\hsize by -\wd0 \advance\hsize by -0.5cm \setbox1=\vbox{ \parskip 2ex \small Projekt \href{http://ttd.mahajana.net}{Tłumaczenia Tekstów Dharmy -- ,,Kumarajiva''}\\ Tekst nr 4, publikacja sierpień 2012 Tekst objęty licencją \includegraphics[scale=0.5]{../by-sa.png} \href{http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/} {Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0)} Skład wykonano w~systemie \href{http://www.latex-project.org/}{\LaTeXe} Tekst dostępny na stronie \href{http://mahajana.net}{www.mahajana.net} } \advance\hsize by \wd0 \advance\hsize by 0.5cm \setbox3=\hbox{\vbox{ \vskip 5pt% \hbox{% \hskip 0.1cm% \vbox to 4cm{\hbox{\usebox0}\vfill}% \hskip 0.1cm% \vbox to 4cm{\hbox{\usebox1}\vfill}% \hskip 0.1cm% }% \vskip 5pt% }} \def\framedhbox#1#2{ \dimen0=\wd#1 % pude³ko \dimen1=\ht#1 % \dimen2=#2 % grubo¶æ ramki \advance\dimen0 by 2\dimen2% \hrule width \dimen0 height \dimen2% \vrule width \dimen2 height \dimen1% \copy#1% \vrule width \dimen2 height \dimen1% \hrule width \dimen0 height \dimen2% } \framedhbox{3}{0.5pt} \end{document} % vim: tw=72